Afty – przyczyny, objawy, leczenie

Termin afty w jamie ustnej często przewija się w reklamach telewizyjnych. Zazwyczaj nie precyzują one jednak, czym właściwie są afty, jak możemy je rozpoznać, w jaki sposób je wyleczyć i czy należy odwołać wizytę u dentysty, gdy już powstaną. 

Czym są afty w jamie ustnej?

Afty to bardzo niewielkie, ale uciążliwe zmiany w postaci owrzodzeń lub płytkich nadżerek, które powstają w obrębie jamy ustnej. Najczęściej można je wyczuć w okolicach języka, od wewnętrznej strony warg, a także policzków. Najprościej rozpoznać afty po biało-kremowym nalocie, który je pokrywa. Niestety, bywają uciążliwe i bolesne. Te najcięższe przypadki aft nie tylko utrudniają jedzenie, ale także mówienie – w zależności od tego, w jakiej części jamy ustnej się pojawiają. Dobra wiadomość jest taka, że aftami nie można się zarazić, ponieważ nie powstają wskutek infekcji wirusowej.

Afty mogą występować u osób w każdym wieku. Jednakże znacznie częściej pojawiają się u kobiet niż u mężczyzn. Afty najczęściej występują pojedynczo. Może się jednak zdarzyć tak, że w tym samym czasie, pojawi się ich w jamie ustnej kilka. Zazwyczaj znikają po kilku dniach, jednakże w niektórych przypadkach mogą utrzymywać się nawet do kilku tygodni.

Afty – przyczyny. Dlaczego pojawiają się w naszych ustach?

Leczenie najbardziej uciążliwych przypadków aft może trwać nawet kilka tygodni, a niestety mają one także tendencję do nawracania. Przyczyn ich powstawania jest bardzo wiele. Można wśród nich wymienić:

• alergię,
• stres,
• zmiany spowodowane przez leczenie wady zgryzu aparatem ortodontycznym,
• urazy powstałe podczas mycia zębów,
• próchnicę,
• nieumyte warzywa i owoce,
• niedobory witamin (np. witaminy B12 i witaminy A).

Od czego robią się afty? Poważniejsze przyczyny

Przyczyny powstawania aft mogą być również o wiele poważniejsze, jak np. zaburzenia autoimmunologiczne, czyli między innymi wirus HIV oraz zaburzenia hormonalne. Wówczas, często mamy do czynienia z dużymi aftami – najbardziej bolesnymi, które mają wpływ na powiększenie węzłów chłonnych, a przez to również na mówienie i spożywanie posiłków. Nie znikają tak łatwo i zazwyczaj ich wyleczenie wiąże się z powstaniem blizn w obrębie jamy ustnej.

Czy można jakoś zapobiec pojawianiu się aft?

Jeśli chcemy zapobiegać powstawaniu aft, powinniśmy staranniej zadbać o prawidłową higienę jamy ustnej. Konieczne zatem będzie dokładne szczotkowanie zębów, ale także policzków i języka, w celu pozbycia się gromadzących się tam bakterii i drobnoustrojów. Dodatkowo, możemy zapobiec powstawaniu aft stosując odpowiednią dietę. Istnieje przekonanie, według którego kwaśne produkty spożywcze takie jak cytrusy mogą przyczyniać się do powstawania owrzodzeń wewnątrz jamy ustnej.

Spożywanie produktów bogatych w cukry, którymi są np. słodycze, także może wywoływać afty. Jeśli afty często goszczą w Waszej jamie ustnej, powinniście wprowadzić do codziennej diety, produkty bogate w witaminy A, B oraz E. Warto także dostarczać do organizmu cynk i żelazo.

Jak wyleczyć afty?

Afty, po kilku dniach czy tygodniach (w zależności od rozmiaru), zabliźnią się same. Często jednak jest to męczący i bolesny proces. W aptekach możemy zaopatrzyć się w różne specyfiki na afty dostępne bez recepty. Na rynku znajdziemy zarówno żele, jak i pasty, płyny do płukania jamy ustnej oraz kropelki do stosowania punktowo. Nie są to jednak produkty, które sprawią, że za kilka godzin problem aft zniknie. Zazwyczaj przyspieszają gojenie i odkażają ranę, ale tak czy inaczej, proces leczenia na pewno potrwa kilka dni. Ze sposobów domowych, poleca się spróbować naparów z ziół czy płukanek z solą kuchenną. 

Warto również sięgnąć do źródła i postarać się usunąć przyczyny powstawania aft. Dlatego musimy przede wszystkim zadbać o higienę jamy ustnej. Na początek należy wyleczyć wszystkie ubytki w zębach oraz wykonać higienizację (oczyszczanie, usuwanie kamienia nazębnego oraz innych osadów) w profesjonalnym gabinecie dentystycznym. Następnie, ważne jest, by upewnić się, że do utrzymywania higieny jamy ustnej na co dzień, używamy odpowiednich narzędzi. Najczęściej poleca się stosowanie szczoteczki do zębów o średniej miękkości – używanie szczoteczek o twardym włosiu wymaga świadomej techniki szczotkowania.

Ważna jest również odpowiednio dobrana pasta do zębów. Należy unikać tych, które posiadają w składzie dodecylosiarczan sodu. Na koniec, nie możemy zapominać o nitkowaniu zębów – tę czynność powinno się wykonywać co najmniej raz dziennie.

Czy powstanie afty równa się odwołaniu wizyty u dentysty?

Odpowiedź na to pytanie brzmi: tak. Niestety, jeśli niechciana afta pojawiła się zaraz przed umówioną wizytą u dentysty, należy przełożyć ją na inny termin. Wszystkie afty, nie tylko te najbardziej bolesne i uciążliwe, stanowią przeciwwskazanie do wykonywania różnego typu zabiegów. Bakterie mogą wówczas rozprzestrzenić się po całej jamie ustnej i wywołać zakażenie.